Arrival – Giao tiếp hay là chết

Bộ phim “Arrival” của đạo diễn Denis Villeneuve gửi đi thông điệp về sự gắn kết bằng thứ ngôn ngữ điện ảnh giàu tính trực quan mà trung tâm là diễn xuất tinh tế của Amy Adams.

Sau thành công của Prisoners hay gần đây là tác phẩm về đề tải tội phạm ma túy Sicario, đạo diễn người Pháp – Canada Denis Villeneuve tiếp tục đem tới cho khán giả một bộ phim “nặng đô” khác mang tên Arrival. Lấy chủ đề quen thuộc về không gian mà những năm qua từng được Gravity, The Martian hay Interstellar khai thác khá thành công, Arrival là một mảng màu hoàn toàn khác khi khắc họa câu chuyện đầy nhân văn và đậm tính khoa học mà trung tâm là giáo sư ngôn ngữ Louise Banks (Amy Adams). Kịch tính, đẹp mắt và mang hơi thở triết lý, Arrival đưa khán giả du hành vào một thế giới nơi thời gian – không gian trở thành tương đối, còn giao tiếp là chìa khóa của sức mạnh.

Mẫu mực về hình ảnh – Giàu có về kiến thức
Nguyên tác của Arrival là cuốn truyện ngắn Story of Your Life của tác giả Ted Chiang xuất bản năm 1998. Sau gần 2 thập kỉ, câu “chuyện đời” ấy được chuyển thể lên màn ảnh, trung thành với hầu hết những chi tiết trong truyện. Arrival đem tới một biến cố với quy mô toàn cầu: 12 tàu không gian xuất hiện tại 12 địa điểm trên toàn thế giới khiến lãnh đạo các nước bối rối không biết mục đích của “chúng” là gì.

Tại Mỹ, nơi một tàu hạ cánh tại bang Montana, người ta đưa tới nhà ngôn ngữ học Louise Banks (Amy Adams) với hy vọng cô cùng đồng sự là nhà vật lý học Ian Donnelly (Jeremy Renner) sẽ tìm ra cách để giao tiếp với người ngoài hành tinh. Những mô thức giao tiếp đầu tiên được kết nối khi Louise, Ian và hai sinh vật ngoài hành tinh bảy chân (hetapod) cùng nhau trao đổi từ vựng cơ bản. Tuy nhiên quá trình giao tiếp bị đặt dưới áp lực khổng lồ về thời gian và chính trị. Trong khoảng thời gian nghiên cứu vất vả nhất, Louise đã thấy những ảo giác xen lẫn ký ức về đứa con gái chết vì bệnh ung thư của mình.
Xuyên suốt Arrival không phải là những trận chiến đối đầu long trời lở đất giữa con người và người ngoài hành tinh. Đây cũng là một trong những điểm thú vị đã tách bạch tác phẩm của đạo diễn Denis Villeneuve khỏi những bộ phim sci-fi nhan nhản từ trước tới giờ. Lấy ý tưởng về UFO và du hành thời gian, nhưng giống như những phi thuyền của loài hetapod, Arrival luôn neo đậu trong thế giới của loài người. Một bộ phim tập trung vào con người, khai thác tính nhân văn và vẻ đẹp của giao tiếp bằng sự xuất hiện của một giống loài khác đòi hỏi nhân loại phải tư duy lại về thứ ngôn ngữ chúng ta đang dùng.

Tác phẩm như một thế giới song song phản chiếu những câu hỏi mà loài người vẫn đau đáu: Chúng ta luôn luôn hướng kính thiên văn ra ngoài vũ trụ hòng tìm kiếm câu trả lời về sự đơn côi của loài người, nhưng liệu một ngày “họ” tới thăm, con người đã đủ sẵn sàng? Sự lúng túng trong cách giải quyết giữa các chính phủ, đường hướng đối ngoại thiếu thống nhất giữa những cường quốc như Mỹ, Nga, Trung Quốc cho thấy nhân loại có thể dễ dàng đánh mất cơ hội như thế nào nếu như không thể giao tiếp được với nhau.
Arrival thu hút khán giả bằng hành trình khám phá vẻ đẹp của giao tiếp. Cả bộ phim là câu chuyện tiến sĩ Louise dạy hai sinh vật bảy chân… biết nói và ngược lại. Đó cũng là những mẩu đối thoại đầy yêu thương giữa cô và đứa con gái bé bỏng, là những trao đổi đầy nguyên tắc giữa Louise và Đại tá Weber (Forest Whitaker), là sự tái phát hiện tiên đề Sapir-Whorf rằng đặc tính của một ngôn ngữ có ảnh hưởng đối với những suy nghĩ quen thuộc của những người nói ngôn ngữ đó.

Sự đa nghĩa vốn được coi như đặc tính giàu có của ngôn ngữ thì nay cản trở những giống loài khác nhau hiểu được bản chất của nhau. Tuy nhiên, một khi những rào cản này được gỡ bỏ trên con đường đi tới thấu hiểu, tri thức mà chúng ta nhận được vượt xa sức mạnh của vũ khí. Tiếng Anh, thứ ngôn ngữ phổ biến nhất trên toàn cầu hay ngôn ngữ trò chơi được dùng để giao tiếp giữa người và máy tính đối với với thứ chữ tượng hình của sinh vật ngoài hành tinh trong Arrival chỉ như gam màu đơn sắc so với một bức tranh sinh động.
Vẻ đẹp của Arrival còn nằm ở những khung hình đẹp đến mẫu mực dưới bàn tay của quay phim Bradford Young. Ấn tượng đầu tiên về phi thuyền người ngoài hành tinh – đen bóng và khổng lồ lặng yên giữa thung lũng Montana với cỏ xanh và mây trắng đổ xuống như thác được đặc tả bằng cú máy dài (long take) chắc chắn sẽ ghi dấu trong lòng người xem rất lâu sau này.

Tương tự như vậy, cảnh phim đoàn thám hiểm đặt chân xuống phi thuyền ngoài hành tinh với những cú lia máy tròn và trung tâm là một mảng sáng giữa bốn bề tối hun hút đem lại ấn tượng cho khán giả, gợi nhớ bộ phim Signs (2002). Nếu như đại cảnh hiện tại giữa con người và UFO mang tới trải nghiệm choáng ngợp, thì những mảng ký ức (flashback) của Louise lại giàu có về thanh điệu và màu sắc theo một cách ấm áp. Sống động và hiển hiện, đây trở thành mạch phim phụ của câu chuyện trong Arrival – hòa lẫn vào cuộc sống thực tại của nhân vật chính.

Bình luận

bình luận

Leave a Reply